Eindtoets basisonderwijs voor leerlingen met dyslexie

In februari maken veel kinderen in groep 8 de Cito Eindtoets. De Cito Eindtoets is niet de enige toets waaruit basisscholen kunnen kiezen. Er zijn verschillende toetsen beschikbaar. Meer informatie hierover vindt u op de pagina Schooladvies en Citoscore (bij Overstap PO/VO).

Eindtoets basisonderwijs verplicht

Met ingang van het schooljaar 2012-2013 zou het voor alle leerlingen in het basisonderwijs verplicht worden een landelijke eindtoets te maken. Deze centrale eindtoets sluit inhoudelijk aan bij de huidige Cito eindtoets, en zal worden afgenomen tussen half april en half mei. De toets gaat gelden voor alle leerlingen in het primair onderwijs. Voor het reguliere basisonderwijs wordt de toets met ingang van het schooljaar 2012-2013 ingevoerd. Voor het speciaal (basis)onderwijs is gekozen voor een latere invoeringsdatum (vermoedelijk 2015 of 2016), omdat het gebruik van eindtoetsen nog niet op alle scholen praktijk is.

Verplichte eindtoets uitgesteld

Inmiddels blijkt dat het nog niet duidelijk is wanneer het wetsvoorstel voor een verplichte centrale eindtoets basisonderwijs door de Eerste en Tweede Kamer wordt behandeld. Cito heeft er vooralsnog voor gekozen om de Eindtoets Basisonderwijs in 2013 te laten plaatsvinden op 5, 6 en 7 februari. Als het wetsvoorstel voor een centrale eindtoets door de Tweede en Eerste Kamer wordt aangenomen, bepalen niet Cito maar de minister en het College voor Toetsen en Examens in het vervolg de afnamedata.

Onderwerpen op deze pagina:

Aangepaste toetsafname bij dyslexie
Voorlezen mag niet
Auditieve versie van de Cito Eindtoets
Aanpassingen
Digitale editie van de Eindtoets basisonderwijs
Aanvragen aangepaste materialen
Oefenen voor de Cito Eindtoets
Links en bronnen

Aangepaste toetsafname bij dyslexie

Leerlingen met dyslexie hebben de mogelijkheid om de Cito Eindtoets op aangepaste wijze te maken. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen leerlingen met en zonder een dyslexieverklaring.

Leerlingen met een dyslexieverklaring kunnen gebruik maken van een gesproken versie op audio-cd of daisy-cd, of een vergrote versie op A3 formaat
Leerlingen zonder dyslexieverklaring kunnen gebruik maken van een zwart/wit versie of een vergrote versie van het opgavenboekje. De vergrote versie bevordert de woordherkenning

Voorlezen mag niet

Omdat de Cito Eindtoets een gestandaardiseerde toets is moet de afname plaatsvinden volgens de richtlijnen van Cito. Het gebruik van door Cito aangepaste versies is toegestaan, maar de toets mag niet worden voorgelezen door een leerkracht. De reden daarvan is dat de leerkracht (onbewust) de nadruk op bepaalde woorden en/of zinnen zou kunnen leggen. Hierdoor worden de behaalde resultaten van de leerling onbetrouwbaar. Ook het inscannen van de toets in Kurzweil of het invullen van het antwoordformulier door de docent is niet toegestaan, om dezelfde redenen.

Auditieve versies van Cito

Het gebruik van aangepaste versies die door Cito worden verstrekt is wel toegestaan. Ook voor het onderdeel Begrijpend lezen is een auditieve versie. Een belangrijk doel van de Eindtoets is het geven van een onafhankelijk advies voor het best passende type vervolgonderwijs. Omdat leerlingen met een dyslexieverklaring veelal ook in het voortgezet onderwijs gebruik mogen maken van hulpmiddelen bij het lezen en studeren van teksten, staat Cito het gebruik hiervan toe bij de Entreetoets. Dat betekent wel dat de meting van Begrijpend lezen voor leerlingen met dyslexie geen zuivere meting is van de begrijpende leesvaardigheid. Lees meer in Cito materialen eindtoets.

Aanpassingen

Extra tijd om de toets te maken. Hiervoor zijn geen richtlijnen. De leerkracht bepaalt hoeveel extra tijd een leerling krijgt. De hoeveelheid extra tijd kan overeenkomen met de extra tijd die ook wordt gegeven bij het maken van een taak. Let wel: leerlingen met dyslexie maken gewoon dezelfde opgaven als leerlingen zonder dyslexie. Alleen de wijze van afname is anders.

Bron: Het afnemen van toetsen bij leerlingen met dyslexie

Digitale editie van de Eindtoets basisonderwijs

Alle scholen kunnen in plaats van de papieren eindtoets de digitale eindtoets afnemen. De digitale eindtoets is vanaf 2010 volledig auditief ondersteund. Leerlingen met dyslexie die de digitale eindtoets gaan maken, kunnen in de toets een 'oortje' aanklikken. Dan wordt die opgave voorgelezen gelijk aan de opname op de cd.

Aanvragen aangepaste materialen

De school moet aangepaste materialen bij het Cito aanvragen. Het is belangrijk dat de leerkracht tijdig met de leerling en de remedial teacher bespreekt welke speciale versie van de Citotoets nodig is. Daarnaast moet de leerling nog genoeg tijd hebben om op school met de speciale vorm van afname te oefenen.

Oefenen voor de Cito Eindtoets

Scholen moeten enige tijd voor afname van de eindtoets leerlingen vertrouwd maken met de manier van afname en het aanstrepen van de antwoorden, bijvoorbeeld met een eindtoets van een eerder jaar.

Voor kinderen met dyslexie bestaat er geen aparte digitale oefentoets om de eindtoets te oefenen. In de versie van de digitale eindtoets en de niveautoets zit een oefentoets inbegrepen. De oefentoets bestaat uit vijf opgaven en maakt de leerling vertrouwd met de manier waarop hij het beste een antwoord kan aanklikken.

Trainingsdvd

Ouders kunnen de trainingsdvd Thuis in de Citotoets bestellen bij Cito. Deze dvd is bedoeld om kinderen in groep 8 vertrouwd te maken met de Citotoets. Volgens Cito is de dvd ontstaan om de hype van toetstrainers op internet tegen te gaan. Er zijn veel commerciële bedrijven die oefentoetsen uitgeven.

Eindtoets voor ouders

Op de website van Cito staat de Eindtoets voor ouders, waarin 20 opgaven staan uit de Eindtoets van het vorig jaar. Hiermee kan ook geoefend worden. Cito raadt het ouders af om hun kind al te veel te laten oefenen voor de Citotoets.