Toetsen en examens
Op het mbo wordt onderscheid gemaakt tussen
ontwikkelingsgerichte toetsen en kwalificerende examens. Dit
onderscheid wordt gemaakt omdat bij de kwalificerende examens
door alle studenten voldaan moet worden aan vooraf vastgestelde
kwalificatie-eisen.
Op dit gedeelte informatie over:
Ontwikkelingsgerichte toetsen
Deze toetsen geven geen eindoordeel maar maken de student
duidelijk wat er al goed gaat en waar nog aan gewerkt moet worden.
De student met dyslexie kan op verschillende manieren begeleid
worden bij deze toetsen, onder andere in het gebruik van
hulpmiddelen die op examens zijn toegestaan. Ook kan hij
aanvullende ondersteuning krijgen, maar die moet stapsgewijs steeds
meer afgebouwd worden als het gaat om hulpmiddelen die niet zijn
toegestaan bij de examens. Het is belangrijk de afspraken rond
ondersteuning bij toetsen goed vast te leggen. Voor ondersteuning
bij ontwikkelingsgerichte toetsen hoeft de student alleen een schoolinterne
dyslexieverklaring te hebben. Een officiële dyslexieverklaring
mag natuurlijk ook.
Kwalificerende examens
Dit zijn examens die zijn opgenomen in de examenregeling van de
mbo-opleiding. Desgevraagd moeten deze examens voorgelegd worden
aan de Inspectie van het Onderwijs. In de examenregeling legt de
mbo-instelling vast welke hulpmiddelen zijn toegestaan voor
studenten met dyslexie en onder welke voorwaarden. Voor het gebruik
van hulpmiddelen moet de student een officële dyslexieverklaring
hebben.
Verplichte taal- en rekentoets
Momenteel is het zo dat de mbo-examens geheel door de opleiding
zelf worden vormgegeven. Vanaf studiejaar 2013-2014 zal het examen
bestaan uit een instellingsexamen (die door de mbo-opleiding wordt
gemaakt) en/of een centraal examen (die door cito zal worden
gemaakt). Dit geldt voor studenten die op of na 1 augustus 2010 aan
hun opleiding zijn begonnen. Voor rekenen wordt geheel centraal
geëxamineerd en voor Nederlands gedeeltelijk. De minister bepaalt
welk gedeelte van het examen Nederlands centraal is en welk
gedeelte tot het instellingsexamen behoort. Lees meer bij Verplichte taal- en rekentoets
in het mbo.
Op de website Doorlopende
leerlijnen taal en rekenen staat een overzicht van de invoering
van de centraal ontwikkelde examens in het mbo en de taal- en
rekentoets.
Engels niveau 4
Ook wil de minister voor Engels op niveau 4 een centraal
ontwikkeld examen invoeren. Mbo-studenten op niveau 4 stromen vaak
door naar het hbo en daarvoor moeten ze de Engelse taal goed
beheersen. In schooljaar 2013-2014 wordt begonnen met de gefaseerde
invoering van het centraal examen Engels. In studiejaar 2017-2018
is het centraal examen Engels voor alle studenten op niveau 4
verplicht. Al vanaf 1 augustus 2012 is het voor alle niveau
4-opleidingen verplicht om Engels aan te bieden.
Referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen
Referentieniveaus zijn richtlijnen die de overheid heeft
opgesteld voor het niveau van het taal- en rekenonderwijs. Ze zijn
ontwikkeld om de prestaties van leerlingen op het gebied van taal
en rekenen te verbeteren. Lees meer over referentieniveaus
Nederlandse taal en rekenen.
Verschillende vormen van toetsing
Zowel bij toetsen als bij examens zijn verschillende vormen van
toetsing mogelijk. Bijvoorbeeld:
- toetsen in een gesimuleerde omgeving: een praktijkproef op de
opleiding die dicht bij de praktijksituatie ligt
- proeve van bekwaamheid: een praktijkopdracht uitgevoerd in een
beroepssituatie
- portfoliobeoordeling: een portfolio is een verzameling van
resultaten van activiteiten die laten zien hoe competent de student
is. Dit kan gaan om opdrachten die de student zelf heeft bedacht of
die de opleiding zelf heeft aangedragen, vaak afgesloten met een
gesprek
- 360 graden feedback: beoordeling van de student op basis van
langdurige waarneming bij de uitvoering van de beroepstaak
Elk van deze toetsvormen kan voor- en nadelen hebben voor
de student met dyslexie. Een goede mix van toetsvormen zorgt ervoor
dat de student de kans krijgt zijn sterke kanten te laten zien.
Ondersteuning tijdens toetsen
De ondersteuning van de student met dyslexie tijdens toetsen kan
hetzelfde zijn maar ook uitgebreider dan die voor de examens. Het
gebruik van hulpmiddelen die niet zijn toegestaan voor de examens
moet richting het examen stapsgewijs afgebouwd worden. De student
moet een schoolinterne of officiële dyslexieverklaring hebben.
In het algemeen kan de extra ondersteuning tijdens toetsen uit
de volgende suggesties bestaan:
- meer tijd bij toetsen of kortere examens door minder vragen per
onderdeel
- toetsen op papier met een overzichtelijke lay-out en minimaal
puntgrootte 12
- bij het uitdelen van de toetsen studenten met dyslexie het
eerst hun toets geven
- gebruik van auditieve ondersteuning
- gebruik van laptop met spellingcontrole
- gebruik van voorbedrukte bladen waardoor de student gedwongen
wordt gestructureerd te werken
- als een student echt grote problemen heeft met
schrijfvaardigheid kan een dictafoon of
spraak-naar-tekstsoftware uitkomst bieden
- studenten bij luistertoetsen in een aparte ruimte laten zitten
zodat ze zelf de leespauzes kunnen bepalen
Ondersteuning tijdens examens
De student met dyslexie moet bij kwalificerende examens aan
dezelfde eisen voldoen als andere studenten. Dus bepaalde
ondersteunende hulpmiddelen mogen ingezet worden zolang het gebruik
geen afbreuk doet aan de inhoud van het examen.
De examencommissie van de mbo-instelling besluit welke
hulpmiddelen bij welke examens zijn toegestaan. Dit besluit moet
worden vastgelegd in de onderwijs-
en examenregeling (OER) die iedere opleiding voor aanvang van
het schooljaar moet maken, en desgevraagd verantwoord naar de
Inspectie van het Onderwijs. U kunt een kopie van dit reglement
opvragen bij de opleiding.
De student moet een officiële dyslexieverklaring hebben
waarin staat welke hulpmiddelen voor hem noodzakelijk zijn.
Ondersteuning tijdens examens in het mbo:
- Auditieve ondersteuning bij centraal ontwikkelde examens met
behulp van ict-hulpmiddelen, bijvoorbeeld
tekst-naar-spraaksoftware. De student moet wel aantonen dat hij in
het voorbereidende traject hier ook gebruik van heeft gemaakt. Zie
de website van Cito voor meer informatie over de Centraal
Ontwikkelde Examens.
- Auditieve ondersteuning bij het instellingsexamen door het
toewijzen van een voorlezer, door middel van spraaksynthese of door
het vooraf opnemen en tijdens het examen beschikbaar stellen van de
ingesproken tekst.
- Verlenging van examentijd met maximaal 30 minuten.
- Examens worden aangeboden in puntgrootte 12. Als de student een
computer gebruikt kan het examen als pdf worden aangeboden, zodat
de student zelf de tekst kan vergroten.
- De student mag bij schriftelijke examens gebruik maken van een
computer waarbij de spellingcontrole niet hoeft te worden
uitgeschakeld. Het gebruik van een digitaal woordenboek is niet
toegestaan, ook niet bij moderne vreemde talen.
Competentiegericht onderwijs
Een competentie is een combinatie van kennis, vaardigheden en
houding. Studenten leren van oefenen in realistische settings
en er is veel aandacht voor persoonlijke ontwikkeling. Het doel is
de aansluiting tussen mbo en arbeidsmarkt te verbeteren, de
doorstroom naar het hbo te vergroten en het voortijdig
schoolverlaten tegengaan. De competenties staan beschreven in
een kwalificatiedossier. Lees meer bij Kwalificatiedossiers.
Geplaatst op: 26-07-2011
Laatste wijziging: 26-04-2012
Help
Shop
Forum
Chat
Print
Mail