Schooladvies en cito-score

Bij de aanmelding voor het voortgezet onderwijs is elke basisschool wettelijk verplicht een schooladvies uit te brengen als onderdeel van het onderwijskundig rapport. Dit schooladvies komt tot stand op basis van: de wensen en ideeën van de ouders en het kind, de inschatting van de basisschool en het resultaat van een onafhankelijke test of toets. Er is een divers aanbod aan toetsen waaruit basisscholen kunnen kiezen:

een schoolvorderingentoets, bijvoorbeeld de Cito eindtoets basisonderwijs ¹ (zie www.cito.nl) of de drempeltest
een intelligentietest, bijvoorbeeld de Nederlandse Intelligentietest voor Onderwijsniveau (NIO)
een toets van de onderwijsbegeleidingsdienst
een plaatsbepalingstoets, bijvoorbeeld Drempelonderzoek uitgevoerd door '678 Onderwijs Advisering' (zie http://drempelonderzoek.nl/)

De Cito eindtoets of een andere eindtoets in het basisonderwijs is (nog) niet verplicht. Wel is de overheid van plan met ingang van het schooljaar 2012-2013 een landelijke eindtoets verplicht te maken voor alle leerlingen in het basisonderwijs.

Cito eindtoets basisonderwijs

Niet altijd laten leerlingen met de cito eindtoets zien waar ze werkelijk toe in staat zijn. Met een te lage score bestaat de kans dat ze niet worden toegelaten tot het voor hen geschikte niveau van voortgezet onderwijs. Met de NIO kan op een andere wijze worden bekeken voor welk niveau van voortgezet onderwijs het kind geschikt is.

Het verschil tussen cito eindtoets basisonderwijs en NIO
De cito eindtoets basisonderwijs kijkt terug en geeft een beeld van de hoeveelheid op school verworven kennis. De NIO-test geeft een beeld van de leerbaarheid en stelt vast welk onderwijsniveau aansluit bij een leerling.

Drempeltest

De drempeltest is een klassikaal af te nemen aanlegtest bedoeld voor een advies voor het voortgezet onderwijs voor leerlingen in groep 7 en 8. Daarnaast kan de drempeltest ook worden ingezet voor verwijzing naar leerwegondersteunend onderwijs en praktijkonderwijs. Lees meer op de website Toetswijzer.kennisnet.nl. De ervaring leert dat de drempeltest goed te maken is door kinderen met dyslexie. Eventueel kan een vergrote versie gebruikt worden. Verlenging van de afnametijd wordt afgeraden omdat hiermee de uitslag een vertekend beeld oplevert.

Toelatingstoets

Het Cito heeft de Toelatingstoets ontwikkeld: met deze toets kan worden vastgesteld welke leerlingen in aanmerking komen voor plaatsing in het leerwegondersteunend onderwijs (lwoo) of het praktijkonderwijs (pro).

Nederlandse Intelligentietest voor Onderwijsniveau (NIO)

De NIO wordt meestal op verzoek van de school afgenomen door de eigen schoolpsycholoog of
orthopedagoog of door een gekwalificeerde medewerker van een schoolbegeleidingsdienst, onderwijsadviesbureau of een psychologisch adviesbureau. De test kan ook op verzoek van de ouders worden afgenomen. Dit gebeurt dan vaak in het kader van een 'second opinion'.

Ondersteuning schooladvies
Als de NIO wordt afgenomen in groep 8 van de basisschool (in plaats van of naast een schoolvorderingentoets) dan dient de uitslag om het advies te ondersteunen dat de basisschool geeft over het voor uw kind meest geschikte niveau van vervolgonderwijs. Met de uitslag van de NIO is het ook mogelijk na te gaan of een leerling binnen het voortgezet onderwijs straks behoefte heeft aan extra ondersteuning.

Eenvoudig en makklijk te lezen
De in de NIO gebruikte woordjes zijn eenvoudig en makkelijk te lezen door leerlingen van groep
8 van de basisschool en leerlingen in klas 1, 2 en 3 van het voortgezet onderwijs. Er komen geen
hele zinnen in de opgaven voor.

Dyslexie
Voor dyslectische of slechtziende leerlingen is er een vergrote versie van de opgavenboekjes en
het antwoordformulier beschikbaar.

De NIO intelligentietest is onlangs onderzocht op mogelijke beperkingen voor leerlingen met dyslexie. Die blijken er niet te zijn.

Lees meer:

Cito of NIO: Wat is beter voor de leerling met dyslexie? (Balans Magazine 1, december 2009/januari 2010)
Lees ook het artikel Hoe eerlijk is de citotoets (Balans Magazine 2, februari 2009)
Lees meer over de NIO in de NIO ouderbrochure
Oefenen voor de NIO: leestrainer.nl

Individuele test

U kunt uw kind ook individueel laten testen door de schoolbegeleidingsdienst uit de regio of waarmee de school samenwerkt, een Adviesbureau voor Opleiding en Beroep (AOB) of een erkend psycholoog. Zie Nederlands Instituut voor Psychologen.

Het schooltype

Het is niet altijd eenvoudig om voor kinderen met dyslexie het meest geschikte type onderwijs te kiezen. Het leestempo ligt bij deze kinderen vaak lager dan bij andere kinderen uit groep 8 en er is meestal een achterstand met spellen. Wanneer om deze redenen gekozen wordt voor een te laag schooltype kan dat leiden tot verveling, onderpresteren en zelfs vroegtijdig schoolverlaten. Het is daarom belangrijk om niet alleen te kijken naar het niveau van leesvaardigheid, maar ook het niveau van andere vakken, motivatie, zelfstandige werkhouding en intelligentie mee te laten wegen in de beoordeling.

Lees verder bij: Schooloriëntatie