Signalering van de taalontwikkeling in groep 1 en 2

Bij kleuters in groep 1 en 2 van de basisschool is het belangrijk dat de leerkracht let op signalen van uitblijvende interesse in letters en woorden.

Toetsen

Er zijn nog geen specifieke toetsen voor het vaststellen van leesproblemen bij kleuters. Wel zijn er verschillende toetsen om het taalbewustzijn te meten, zoals de Cito-toetsen 'Taaltoets Alle Kinderen' (TAK) en 'Taal voor Kleuters' (zie ook Leerlingvolgsysteem). Er zijn echter niet veel scholen die deze toetsen volledig afnemen.

Screeningsinstrument Beginnende geletterdheid en dyslexie

Cito en het Expertisecentrum Nederlands hebben in opdracht van het Masterplan Dyslexie een Screeningsinstrument Beginnende geletterdheid voor groep 2 en 3 ontwikkeld. Hiermee kunnen leerlingen met een risico op leesproblemen vroegtijdig worden opgespoord en doorverwezen naar de zorg. Daar kunnen ze, indien van toepassing, de diagnose dyslexie krijgen en worden behandeld.

Het Screeningsinstrument Beginnende beletterdheid bestaat uit:

• een digitale, adaptieve toets die het inzicht in de klankstructuur van de gesproken taal meet (fonologisch bewustzijn)
• een digitale toets voor receptieve letterkennis (letters herkennen)
• een papieren toets voor productieve letterkennis (letters lezen)

Fonologisch bewustzijn en letterkennis zijn de beste voorspellers voor de leesvaardigheid: een trage ontwikkeling wijst op een verhoogd risico op het ontwikkelen van leesproblemen. Meer informatie over het Screeningsinstrument Beginnende geletterdheid bij Cito.

Observeren

Aan de hand van observatiepunten kan de leerkracht kijken hoever de ontwikkeling van talige vaardigheden bij kleuters is gevorderd. Volgens het protocol zou dit vier keer per jaar moeten plaatsvinden om te voorkomen dat leerlingen ongemerkt achter gaan lopen. Voor beide groepen zijn er verschillende observatiepunten. Zie Observeren in groep 1 en 2.

Heeft de leerkracht een vermoeden van problemen met de taalontwikkeling van een kleuter, dan is het belangrijk om spelenderwijs extra aandacht te besteden aan het stimuleren van de taalontwikkeling.

Verder naar:

• Aanpak school in groep 1 en 2
• Signaleren in groep 3

Laatste wijziging: 22-12-2010