Signalen per leeftijdsgroep

Per leeftijdsgroep zijn er verschillende signalen die kunnen duiden op (aanleg voor) dyslexie bij kinderen.

Leeftijdsgroepen

kleuterleeftijd
onderbouw basisonderwijs
bovenbouw basisonderwijs
voortgezet onderwijs

Signalen op kleuterleeftijd

Op de kleuterleetijd (groep 1 en 2) is dyslexie nog niet vast te stellen. Wel kunnen er een aantal signalen zijn die aanleiding geven om het kind extra in de gaten te houden. Bijvoorbeeld wanneer het kind:

een algemeen zwak taalniveau heeft
slecht versjes kan onthouden en slecht kan rijmen
moeite heeft met het aanleren van willekeurige afspraken, zoals de begrippen 'links' en 'rechts' en de namen van kleuren.

Niet alle kinderen met deze problemen ontwikkelen echter dyslexie. Een vertraagde spraak-/taalontwikkeling en dyslexie in de familie heeft wel een zekere voorspellende waarde.

Signalen onderbouw basisonderwijs

Signalen voor dyslexie in groep 3 kunnen zijn:

lang spellend lezen of vroeg radend lezen
moeite met aandacht voor verbale informatie
moeite om het verschil te horen tussen klanken als m en n, t en k, ba en da, met ritme, klemtoon en de betekenis van woorden
moeite om verschil te zien tussen bijvoorbeeld p en q, b en d, en met volgorde in woorden (zodat omkeringen en weglatingen het gevolg zijn)
moeite met het inprenten van reeksen (bijv. tafels), met het onthouden van woordcombinaties, uitdrukkingen en gezegdes

Signalen voor dyslexie in groep 4 kunnen zijn:

een hekel aan hardop lezen
lang spellend lezen
veel radend lezen
vaak struikelen bij het lezen
vaak een woord overslaan
delen van woorden weglaten
woorden die hetzelfde klinken door elkaar halen
een groeiend verschil tussen het leesvermogen en het vermogen een verhaal te begrijpen

Signalen bovenbouw basisonderwijs

In de bovenbouw van de basisschool s het leesonderwijs erop gericht om leerlingen steeds meer woorden te leren lezen, steeds zelfstandiger te maken en door middel van lezen informatie op te laten doen en hun kennis uit te breiden. De signalen van dyslexie in de bovenbouw zijn te merken aan een toenemende weerstand tegen leestaken en/of toenemende faalangst en kenmerken die opvallen bij a) het hardop lezen, b) de spelling, c) het schrijven en d) taken die te maken hebben met snel benoemen en/of de belasting van het verbale korte termijn geheugen.

a bij hardop lezen valt op dat de leerling:

te traag leest
veel spellend leest
veel fouten maakt door het raden van woorden
een grote weerstand en/of faalangst tegen leesbeurten ontwikkelt

b bij de spelling valt op dat de leerling:

veel spellingsfouten maakt bij vrije schrijfopdrachten
vaak fonetisch spelt (letterlijk opschrijft wat hij hoort)
de spellingsregels slecht onthoudt
zichzelf niet of nauwelijks corrigeert

c bij het schrijven valt op dat de leerling:

een traag schrijftempo heeft
vaak een onleesbaar schrift heeft met veel doorhalingen (hoeft niet door een motorisch probleem te komen)

d bij het snel benoemen valt op dat de leerling:

problemen heeft met het onthouden van namen of het ophalen van namen uit het geheugen, bijvoorbeeld bij vakken als geschiedenis en topografie.

Signalen voortgezet onderwijs

Soms wordt dyslexie pas ontdekt als uw kind al naar het voortgezet onderwijs gaat. Dit kan komen doordat de basisschool het niet heeft herkend, of omdat de leerling door een zeer goede intelligentie in staat was de problemen te camoufleren.

In het voortgezet onderwijs vallen deze kinderen dan op omdat ze:

heel veel nieuwe woorden tegelijk moeten leren en vaak onder tijdsdruk moeten presteren
vreemde talen krijgen, waarbij de spellingsregels vaak onduidelijk zijn
moeite hebben met het aanbrengen van structuur in het huiswerk

Terug naar Kenmerken